Η κατάσταση υγείας του παιδιού είναι πάντα η βασική μας φροντίδα. Στην Ελλάδα, όπως παντού, οι κηδεμόνες δοκιμάζουν ένα μείγμα άγχους και ευθύνης απέναντι στους παιδιατρικές εξετάσεις και τους εμβολιαστικά προγράμματα. Αντικείμενο αυτού του κειμένου είναι να προσφέρει μια χρηστική και ρεαλιστική καθοδήγηση για το με ποιον τρόπο εφαρμόζεται ο σημερινός έλεγχος υγείας, με βάση την καθημερινότητα των οικογενειών στην Ελλάδα. Θα αναλύσουμε μαζί τη αξία των συχνών επισκέψεων, το αντικείμενό τους ανάλογα με την ηλικία και πώς μπορούμε να χειριστούμε αυτήν την τη διαδικασία με μεγαλύτερη σιγουριά και ελαφρύτερο ανησυχία.
Η Σημασία του Συστηματικού Παιδιατρικού Τσεκ-απ
Έχουμε τη συνήθεια να αναζητούμε τον παιδίατρο αποκλειστικά όταν ο πυρετός αυξάνεται ή ο βήχας δεν κοπάζει. Η προληπτικής ιατρικής φροντίδα όμως, οι ραντεβού που γίνονται ενώ το παιδί είναι καλά, είναι που έχουν σημασία. Αυτές οι επαφές δεν είναι απλώς μια άμεση μέτρηση βάρους και ύψους. Είναι η ευκαιρία για τον ιατρό να δει την ολική ανάπτυξη του παιδιού – το κορμί, το πνεύμα, τα συγκινήσεις και την κοινωνική του ζωή του – σε σημαντικά σημεία της ύπαρξης του. Συνηθίζω να τις αντιλαμβάνομαι σαν κεφάλαια στην υγεία του μέλλοντος.
Χάρη σε αυτούς τους τσεκ-απ, αποτρέπονται ζητήματα πριν ακόμη γίνουν εμφανή. Ο ειδικός μπορεί να εντοπίσει μια αργοπορία στην εξέλιξη, ένα ζήτημα με τη σίτιση, ή επιπλέον και έγκαιρα ενδείξεις για δυνητικό μακροχρόνιο νόσημα. Ακόμα, είναι η ιδανική ώρα για εμάς τους ίδιους τους μαμάδες και μπαμπάδες να μιλήσουμε για κάθε τι μας απασχολεί: τον βραδινό ύπνο του παιδιού, τη σίτιση του, τη συμπεριφορά του ή ζητήματα προστασίας. Αποκομίζουμε οδηγίες που έχουν υπόψη το ελλαδικό σύστημα υγείας και τον τρόπο διαβίωσης μας.
Το Κρατικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών στη χώρα
Τα εμβόλια είναι θεμελιώδες κομμάτι της πρόληψης. Στην Ελλάδα ισχύει ένα καθιερωμένο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών που ακολουθεί στα παιδιά από τη γέννηση μέχρι την εφηβεία. Προσωπικά βασίζομαι αυτό το πρόγραμμα, γιατί θωρακίζει ταυτόχρονα το παιδί και την κοινωνία γύρω του, αναχαιτίζοντας τη διασπορά σοβαρών λοιμωδών νοσημάτων.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει εμβόλια για ασθένειες όπως η φυματίωση, η ηπατίτιδα Β, η διφθερίτιδα, ο τέτανος, η κοκκύτη, ο ινφλουέντζα τύπου Β, η πολιομυελίτιδα, η ιλαρά, η παρωτίτιδα, η ερυθρά και ο ιός του ανθρώπινου κονδυλώματος (HPV). Ο ειδικός παιδίατρος είναι αυτός που σας ενημερώνει για το χρονοδιάγραμμα κάθε εμβολιασμού, απαντάει στις ερωτήσεις σας και εγγυάται ότι όλα γίνονται στην κατάλληλη ηλικία. Είναι σημαντικό να του εκφράζετε ανοιχτά οποιεσδήποτε αμφιβολίες έχετε, ώστε να αποκτήσετε ξεκάθαρες και επιστημονικά τεκμηριωμένες απαντήσεις.
Τι Περιλαμβάνει Μια Συνήθης Επίσκεψη Ελέγχου;
Για να μην υπάρχουν απρόοπτα, ας δούμε τι πραγματοποιείται συνήθως σε μια προληπτικού ελέγχου εξέταση. Στην αρχή, ο γιατρός θα ενημερώσει το ιατρικό ιστορικό και θα εξετάσει αν υπήρξαν νέα σημάδια ή αλλαγές από την τελευταία φορά. Έπειτα έπεται η λεπτομερής σωματική επισκόπηση. Αυτή αποτελείται από τα παρακάτω:
- Σωματομετρικά Παράμετροι:
- Κλινική Επισκόπηση:
- Εξέλιξη και Συμπεριφορά:
- Συμβουλές:
Χρήσιμες Συμβουλές για Μαμάδες και Μπαμπάδες
Η προετοιμασία είναι αυτό που αλλάζει μια επίσκεψη στον παιδίατρο από ένα στρεσογόνο καθήκον σε μια ομαλή διαδικασία. Με τα χρόνια, έχω παρατηρήσει ότι κάποια απλά πράγματα βοηθούν πολύ. Αρχικά, κρατήστε ένα μπλοκ ή χρησιμοποιήστε μια εφαρμογή στο κινητό σας για να καταγράφετε ερωτήσεις καθώς σας γεννιούνται μεταξύ δύο επισκέψεων. Μην αμελήσετε να πάρετε μαζί σας το βιβλιάριο υγείας, τον φάκελο του παιδιού και μια λίστα με τα φάρμακα που παίρνει.
Είναι σκόπιμο να ετοιμάσετε και το ίδιο το παιδί. Επικοινωνήστε του, ανάλογα με την ηλικία του, και αναφέρετε του ότι θα πάτε να δείτε τον γιατρό για έναν έλεγχο. Του διευκρινίζετε ότι ίσως χρειαστεί να μετρηθεί και ότι μπορεί να υποβάλει ο ίδιος ό,τι θέλει. Η ειλικρίνεια και η αλήθεια μειώνει το άγχος. Και τέλος, μην φοβάστε να απαιτήσετε διευκρινίσεις αν κάτι δεν σας είναι ξεκάθαρο. Ο παιδίατρός σας είναι ο σύμμαχός σας σε αυτό το θέμα.
- Κρατήστε έναν πίνακα:
- Κοινοποιήστε για αλλαγές:
- Εμπλέξτε το παιδί:
- Διαχειριστείτε τα χαρτιά:
Η Επαφή με τον Παιδίατρο: Μια Σύμπραξη Αμοιβαίας Εμπιστοσύνης
Η ανάθεση του παιδίατρου και η ανάπτυξη μιας καλής σχέσης με αυτόν θεωρείται το πιο κρίσιμο βήμα. Εσείς προσωπικά κατανοείτε το τέκνο σας πιο καλά από κάθε άλλον. Ο παιδίατρος ξέρει την ιατρική. Η άριστη σχέση είναι μια συνεργασία που θεμελιώνεται σε κοινό σεβασμό και ανοιχτή επικοινωνία. Χρειάζεται να νιώθετε άνετα να μιλάτε ακόμα και για τις πιο “τετριμμένες” ή “αστείες” ανησυχίες σας. Η συγκεκριμένη η ειλικρίνεια είναι που βοηθάει τον ιατρό να σας κατανοήσει καλύτερα και να σας βοηθήσει πιο ουσιαστικά. Μην αποφύγετε να ψάξετε και να ανακαλύψετε έναν επαγγελματία που ταιριάζει με τον τρόπο σκέψης και τις ιδανικά της οικογένειας σας. Αποτελεί μια επένδυση που αξίζει τον χρόνο.
Το Χρονοδιάγραμμα Ελέγχων ανά Ηλικιακό Στάδιο
Στη χώρα μας, γενικά εφαρμόζουμε ένα τυπικό πρόγραμμα ραντεβού https://shiningcrowncasino.gr/. Εναρμονίζεται συχνά με το βιβλιάριο υγείας του παιδιού και το ισχύον πρόγραμμα εμβολιασμών. Το χρονοδιάγραμμα αυτό έχει δημιουργηθεί για να εντοπίζει τις πιο σημαντικές φάσεις ανάπτυξης. Εφόσον καταλαβαίνουμε τι ακριβώς λαμβάνει χώρα σε κάθε ηλικία, νιώθουμε πιο προετοιμασμένοι και η επίσκεψη γίνεται πιο εύκολη και όχι τόσο τρομακτική για όλους.
Νεογέννητο μέχρι 24 Μηνών
Τα πρώτα δύο χρόνια περιλαμβάνουν τις πιο συχνές επισκέψεις. Και είναι αναμενόμενο, γιατί ο ρυθμός ανάπτυξης είναι πολύ γρήγορος. Οι έλεγχοι γίνονται συχνά τον πρώτο μήνα (συνήθως στις 2 εβδομάδες και στον 1ο μήνα) και μετά στους 2, 4, 6, 9, 12, 18 και 24 μήνες. Σε κάθε μία, ο παιδίατρος θα ελέγξει το βάρος, το ύψος και την περίμετρο του κεφαλιού. Θα αξιολογήσει και την ψυχοκινητική εξέλιξη: πότε σηκώνει το κεφάλι, γυρίζεται, κάθεται, μιμιλίζεται ή περπατά. Θα συμβουλεύσει για τους εμβολιασμούς της ηλικίας. Είναι επίσης η περίοδος που συζητάμε για το θηλασμό, την εισαγωγή των πρώτων στερεών τροφών και την ανάγκη για συμπληρώματα, όπως η βιταμίνη D.
Προσχολική και Σχολική Ηλικία (2-6 ετών)
Μετά τα δύο χρόνια, οι επισκέψεις γίνονται λιγότερες σε ετήσιες. Συνήθως γίνονται γύρω στα 3, 4, 5 και 6 χρόνια, λίγο πριν την είσοδο στο δημοτικό σχολείο. Εδώ η προσοχή εστιάζεται στον λόγο, στις κοινωνικές δεξιότητες, στην ψυχοκινητική ωριμότητα και στην προετοιμασία για το σχολείο. Οι έλεγχοι της όρασης και της ακοής γίνονται πιο συστηματικοί. Προσωπικά, πάντα γράφω μια λίστα με ερωτήσεις πριν από την επίσκεψη, για να μην αμελήσω να ρωτήσω για τη διατροφή ή κάποια αλλαγή στη συμπεριφορά που διαπίστωσα.
Εφηβικά Χρόνια (12-18 ετών)
Πολλοί γονείς υποθέτουν ότι οι τακτικοί έλεγχοι τελειώνουν μετά την παιδική ηλικία. Αυτό είναι λάθος. Η εφηβεία είναι μια περίοδος μεγάλων σωματικών και συναισθηματικών αλλαγών. Ο ετήσιος έλεγχος για έναν έφηβο δεν έχει να κάνει μόνο με την ωρίμανση και τους εμβολιασμούς (όπως το εμβόλιο HPV). Αφορά και θέματα ψυχικής υγείας, πίεσης από συνομηλίκους, ασφαλούς χρήσης του ίντερνετ, διατροφής και άσκησης. Είναι μια δυνατότητα για τον έφηβο να μιλήσει κατ’ ιδίαν με τον γιατρό και να αποκτήσει σταδιακά την ευθύνη για την υγεία του.
Παρακολούθηση της Προόδου και Ανίχνευση Δυσκολιών
Οι εξετάσεις δεν είναι μόνο για αριθμούς και εμβόλια. Ένα άλλος στόχος τους είναι να ελέγξουν την ολοκληρωμένη ανάπτυξη του τέκνου. Με άλλα λόγια, να σιγουρευτούμε ότι πλησιάζει τα αναπτυξιακά σημεία σε κανονικό διάστημα. Αυτά τα σημεία αναφέρονται στην κινητική ανάπτυξη, τον ομιλία και την επικοινωνία, τα συγκινήσεις και τις κοινωνικές επιδεξιότητες, καθώς και τη γνωσιακή ικανότητα. Ο παιδίατρος χρησιμοποιεί ειδικές ερωτήσεις και παρατηρήσεις για την εν λόγω την αξιολόγηση.
Εάν κατά τη διάρκεια του ελέγχου προκύψει κάποια ανησυχία, δεν οφείλουμε να ανησυχήσουμε. Συνήθως αυτό σημαίνει ότι θα υπάρξει πιο στενή επιτήρηση ή θα μας προταθεί μια εξειδικευμένη αξιολόγηση από ένα ειδικό, όπως παιδοψυχίατρο ή λογοθεραπευτή. Η πρώιμη ανακάλυψη είναι το πιο σημαντικό. Όσο νωρίτερα ανακαλυφθεί μια δυσκολία, τόσο πιο αποδοτική μπορεί να είναι η υποστήριξη που θα λάβει το παιδί. Το βλέπω σαν να διαθέτουμε έναν χάρτη: αν γνωρίζουμε νωρίς εάν υπάρχει απόκλιση, μπορούμε να ανακαλύψουμε πιο εύκολα τον σωστό δρόμο.
